เก็บข้อมูลก่อนแก้ไคเซ็นอย่างไร — จับสภาพปัจจุบันให้มีตัวเลขเทียบได้

ไคเซ็นที่ไม่มีตัวเลขก่อนแก้ พิสูจน์ไม่ได้ว่าดีขึ้น ต่อให้ทุกคนรู้สึกว่าดีขึ้นจริงก็ตาม ขั้น จับสภาพปัจจุบัน จึงเป็นขั้นที่ต้องเก็บ ข้อมูลเชิงปริมาณ ก่อนแตะอะไร

เลือกตัวชี้วัดหนึ่งตัวที่ตรงกับปัญหา

ถามว่า "ถ้าปัญหานี้หายไป ตัวเลขอะไรจะเปลี่ยน"

• หาของไม่เจอ → นาทีต่อครั้ง หรือจำนวนครั้งต่อวัน (หา)
• งานล่าช้า → ชั่วโมงตั้งแต่รับเรื่องจนเสร็จ (ล่าช้า)
• ของเสีย → ชิ้นเสียต่อชิ้นที่ผลิต

ตัวชี้วัดนี้คือตัวเดียวกับที่จะใช้ ตั้งเป้า และตรวจผล

เก็บจากของจริง ที่หน้างาน

ตัวเลขจากความจำ เช่น "ประมาณวันละ 10 ครั้ง" มักคลาดจากของจริงมาก ให้ไปนับหรือจับเวลาที่หน้างาน (3 จริง) ด้วย ใบตรวจสอบ ที่ออกแบบให้ขีดได้เร็ว

เก็บนานพอและหลายครั้งพอ

• ครอบคลุมรอบงาน ถ้างานต่างกันตามวันในสัปดาห์หรือตามกะ ต้องเก็บให้ครบทุกแบบ
• หลายครั้ง ไม่ใช่ครั้งเดียว ค่าครั้งเดียวอาจเป็นวันที่ดีหรือแย่ผิดปกติ
• ดูการกระจาย ไม่ใช่แค่ค่าเฉลี่ย ใช้ ฮิสโตแกรม หรือ กราฟเส้น งานที่ "เฉลี่ย 10 นาที" แต่บางครั้ง 40 นาที มีปัญหาคนละแบบกับงานที่ 10 นาทีทุกครั้ง (แก้ความแปรปรวนก่อนค่าเฉลี่ย)

แบ่งชั้นตั้งแต่ตอนเก็บ

บันทึกข้อมูลแวดล้อมไปพร้อมกัน เช่น กะ เครื่อง ชนิดงาน คนทำ (ใช้รหัส ไม่ต้องใช้ชื่อ) แล้วนำมา แบ่งชั้น ภายหลัง ถ้าไม่บันทึกตอนเก็บ จะย้อนกลับไปแยกไม่ได้

เขียนวิธีเก็บไว้

ตารางสั้น ๆ คู่กับตัวเลข: เก็บอะไร · ด้วยวิธีไหน · ช่วงวันที่ · กี่ครั้ง · ใครเก็บ ตอนตรวจผลต้องใช้วิธีเดียวกันทุกข้อ ไม่งั้นเทียบกันไม่ได้ (วัดด้วยวิธีเดียวกัน)

ความผิดพลาดที่พบบ่อย

• เริ่มแก้ไปแล้วค่อยนึกได้ว่าไม่มีข้อมูลก่อนแก้ แล้วใช้ตัวเลขจากความจำแทน
• ก่อนแก้เก็บ 1 วัน หลังแก้เก็บ 1 เดือน ช่วงเวลาไม่เท่ากัน
• มีแต่รูปก่อนแก้ ไม่มีตัวเลข รูปบอกว่าเปลี่ยนอะไร แต่ไม่บอกว่าดีขึ้นเท่าไร

เครื่องมือที่เกี่ยวข้อง

กลุ่มปัญหาที่เกี่ยวข้อง

หลักการที่เกี่ยวข้อง

Thailand Kaizen Award จัดโดยสมาคมส่งเสริมเทคโนโลยี (ไทย-ญี่ปุ่น) · เว็บนี้เป็นเครื่องมือช่วยเตรียมผลงาน ไม่ได้เป็นผู้จัดหรือผู้ตัดสินการประกวด