Thailand Kaizen Award เป็นการประกวดผลงานไคเซ็นระดับประเทศ จัดโดย สมาคมส่งเสริมเทคโนโลยี (ไทย-ญี่ปุ่น) หรือ ส.ส.ท. เปิดให้องค์กรส่งผลงานปรับปรุงงานจริงมาให้กรรมการพิจารณา ทั้งผลงานกลุ่มและข้อเสนอแนะรายบุคคล
บทความนี้สรุปภาพรวมสำหรับคนที่กำลังจะส่งครั้งแรก รายละเอียดและกำหนดการของแต่ละปีอาจเปลี่ยนได้ ให้ยึดประกาศล่าสุดของ ส.ส.ท. เป็นหลักเสมอ
ประเภทผลงาน
การประกวดแบ่งเป็นสองสาย
ผลงานกลุ่ม มีหลายประเภทตามลักษณะงาน เช่น
- Automation การปรับปรุงด้วยระบบอัตโนมัติ
- Karakuri กลไกที่ทำงานโดยไม่ใช้ไฟฟ้า
- Genba การปรับปรุงหน้างานผลิต
- Project โครงการปรับปรุงขนาดใหญ่
- Service งานบริการและสำนักงาน
- Innovation การปรับปรุงที่เป็นแนวคิดใหม่
ผลงานรายบุคคล (Kaizen Suggestion System) คือข้อเสนอแนะที่คนคนเดียวคิดและทำ เหมาะกับงานปรับปรุงเล็กที่เขียนจบได้กระชับ (วิธีเขียนข้อเสนอแนะ 1 หน้า)
รอบการพิจารณา
ผลงานผ่านหลายด่านตามลำดับ
- รอบเอกสาร กรรมการอ่านเล่มโดยไม่มีคนนำเสนอ เกณฑ์ให้น้ำหนัก กระบวนการ (Process) 70 · ผลลัพธ์ (Result) 30
- รอบนำเสนอคัดเลือก ทีมนำเสนอและตอบคำถาม
- ตรวจหน้างาน (เฉพาะผลงานกลุ่ม) กรรมการไปดูของจริงที่หน้างาน
- รอบชิงชนะเลิศ
สัดส่วน 70 ต่อ 30 บอกชัดว่ากรรมการให้ความสำคัญกับ วิธีคิดและวิธีทำ มากกว่าตัวเลขผลลัพธ์อย่างเดียว (กระบวนการก่อนผลลัพธ์)
เล่มผลงานควรเล่าอะไร
ผลงานกลุ่มส่วนใหญ่เล่าตามลำดับ QC Story 8 ขั้น ซึ่งทำให้กรรมการตามเหตุผลได้ทีละขั้น
- สภาพก่อนปรับปรุงเป็นตัวเลข วัดด้วยวิธีเดียวกับตอนวัดผล (วัดฐานด้วยวิธีเดียวกัน)
- เป้าหมายที่ตั้งก่อนลงมือ ไม่ใช่ตั้งจากผลที่ได้ (ตั้งเป้าก่อน–หลัง)
- สาเหตุที่ทวนสอบแล้ว ไม่ใช่แค่เดาจากผังก้างปลา (ทำไม-ทำไม)
- ผลประหยัดที่มีสูตรให้ตรวจย้อนได้ (คำนวณผลประหยัด)
- มาตรฐานและการขยายผล (งานมาตรฐาน · ขยายผลแนวนอน)
- ติดตามผลต่อเนื่อง อย่างน้อยหลายเดือนหลังปรับปรุง (การติดตามผล)
ข้อสำคัญคือทุกสไลด์ควรมีคำอธิบาย เพราะในรอบเอกสารไม่มีใครยืนพูดประกอบ
จุดที่ผลงานมักพลาด
- มีผลลัพธ์แต่ไม่มีตัวเลขก่อนปรับปรุงให้เทียบ
- ตัวเลขเดียวกันในเล่มไม่ตรงกันระหว่างหน้า
- เงินประหยัดไม่แยกว่าเป็นเงินที่ลดได้จริงหรือมูลค่าที่ประเมิน
- มาตรการแก้แค่ "อบรม" หรือ "กำชับ" ซึ่งยังพึ่งความจำของคน
เครื่องมือช่วยเตรียม
- ดูแนวทางว่าผลงานแต่ละวิธีควรแสดงอะไร ที่ วิธีไคเซ็น
- ตรวจว่าเล่มเล่าครบทุกขั้นหรือยังก่อนส่ง ที่ ตัวตรวจเล่มประกวด
- ทบทวนเทคนิคที่ใช้ในแต่ละขั้น ที่ เทคนิคไคเซ็น
เครื่องมือที่เกี่ยวข้อง
กลุ่มปัญหาที่เกี่ยวข้อง
หลักการที่เกี่ยวข้อง
Thailand Kaizen Award จัดโดยสมาคมส่งเสริมเทคโนโลยี (ไทย-ญี่ปุ่น) · เว็บนี้เป็นเครื่องมือช่วยเตรียมผลงาน ไม่ได้เป็นผู้จัดหรือผู้ตัดสินการประกวด