เทคนิคไคเซ็นไม่ได้มีไว้ใช้ให้ครบทุกตัว แต่ละตัวตอบคำถามคนละข้อ เลือกผิดขั้นก็ได้ผลน้อย บทความนี้จัดเทคนิคที่ใช้บ่อยตามขั้นของการแก้ปัญหา เพื่อให้รู้ว่า ตอนนี้ควรหยิบอะไร
ขั้นที่ 1 — ค้นหาและเลือกปัญหา
- ผังพาเรโต เรียงปัญหาจากมากไปน้อย ให้เห็นว่าไม่กี่เรื่องกินผลกระทบส่วนใหญ่
- ความสูญเปล่า 7 ประการ ใช้เป็นแว่นเดินดูหน้างาน
- 3จริง (Sangen) ไปที่หน้างานจริง ดูของจริง ดูสภาพจริง ก่อนสรุปอะไร
ขั้นที่ 2 — เก็บข้อมูลและจับสภาพปัจจุบัน
- ใบตรวจสอบ นับสิ่งที่เกิดขึ้นอย่างเป็นระบบ
- กราฟเส้นและกราฟแท่ง ดูแนวโน้มก่อน–หลัง
- การแบ่งชั้นข้อมูล แยกตามกะ เครื่อง คน หรือรุ่น เพื่อหาว่าปัญหากระจุกตรงไหน
- ผังกระบวนการ และ Makigami สำหรับงานเอกสารและงานสำนักงาน
ขั้นที่ 3 — วิเคราะห์สาเหตุ
- ผังก้างปลา รวบรวมสาเหตุที่เป็นไปได้ให้ครบทุกด้าน
- ทำไม-ทำไม ไล่ลึกจนเจอสาเหตุที่แก้ได้
ผังก้างปลาให้ ความกว้าง ส่วนทำไม-ทำไมให้ ความลึก ใช้คู่กันได้ผลดีที่สุด และสาเหตุที่เลือกควรทวนสอบด้วยข้อมูลก่อนลงมือแก้
ขั้นที่ 4 — คิดมาตรการ
- ECRS ตัดทิ้ง รวม สลับ ทำให้ง่าย ตามลำดับนี้ (หลักการลำดับ ECRS)
- Poka-yoke ทำให้พลาดไม่ได้ตั้งแต่ต้นทาง (ลำดับชั้นการป้องกันความผิดพลาด)
- SMED ลดเวลาเปลี่ยนรุ่นด้วยการแยกงานที่ทำได้ขณะเครื่องเดิน (งานภายในกับงานภายนอก)
- หลักเศรษฐศาสตร์การเคลื่อนไหว ลดการเอื้อม ก้ม หมุนตัว (หลักการ)
- 5ส และ การควบคุมด้วยสายตา ทำให้ความผิดปกติมองเห็นได้ทันที
ขั้นที่ 5 — ตรวจผลและรักษาผล
- แผนภูมิควบคุม ดูว่าผลหลังปรับปรุงนิ่งจริงหรือแค่ช่วงแรก
- งานมาตรฐาน และ OPL บทเรียนหนึ่งหน้า ถ่ายทอดวิธีใหม่ให้ทุกคนทำเหมือนกัน
เลือกเทคนิคจากอาการของปัญหา
- ผิดพลาดบ่อย → เริ่มจากทำไม-ทำไม แล้วต่อด้วย Poka-yoke
- ล่าช้า รอนาน → เริ่มจากผังกระบวนการ แล้วต่อด้วย ECRS
- ทำยาก ใช้เวลาฝึกนาน → เริ่มจากงานมาตรฐาน แล้วต่อด้วย OPL
ยังไม่แน่ใจว่าปัญหาของคุณควรใช้อะไร ลองเล่าปัญหาเป็นประโยคธรรมดาที่ ผู้ช่วยแนะนำ ระบบจะชี้กลุ่มปัญหาและเครื่องมือที่เกี่ยวข้อง หรือดูครบทั้งคลังได้ที่ เครื่องมือทั้งหมด
อ่านพื้นฐานก่อนได้ที่ ไคเซ็นคืออะไร และดูการเล่าเทคนิคเหล่านี้ต่อกันเป็นเรื่องเดียวที่ QC Story 8 ขั้น
เครื่องมือที่เกี่ยวข้อง
แผนภูมิพาเรโตใบตรวจสอบ / เช็คชีทกราฟเส้น / กราฟแท่งการแบ่งชั้นข้อมูล3 จริง (Genba-Genbutsu-Genjitsu)Why-Why Analysisผังก้างปลา (อิชิกาวา)การวิเคราะห์ผังการไหลมากิงามิECRSความสูญเปล่า 7 ประการ (MUDA)โพคาโยเกะ (กันพลาด)การควบคุมด้วยสายตา5สSMED (ลดเวลาตั้งเครื่อง)หลักเศรษฐศาสตร์การเคลื่อนไหวแผนภูมิควบคุมมาตรฐานการทำงานบทเรียนหนึ่งจุด (OPL)
กลุ่มปัญหาที่เกี่ยวข้อง
หลักการที่เกี่ยวข้อง
Thailand Kaizen Award จัดโดยสมาคมส่งเสริมเทคโนโลยี (ไทย-ญี่ปุ่น) · เว็บนี้เป็นเครื่องมือช่วยเตรียมผลงาน ไม่ได้เป็นผู้จัดหรือผู้ตัดสินการประกวด